Aktualności

NIEOBECNI NA AFISZU: LITERATURA, TEATR I KOLONIALIZM

NIEOBECNI NA AFISZU: LITERATURA, TEATR I KOLONIALIZM

Kogo nie ma na polskiej scenie i jakie historie znikają wraz z tą nieobecnością? 21 i 22 listopada Narodowy Stary Teatr zaprasza na „Nieobecnych na afiszu” – dwa dni teatru, tańca i dyskusji wokół pytań o kolonializm, czarność i reprezentację.

・

Punktem wyjścia dwudniowego programu jest spektakl Zamknij oczy Nel. W pustyni i w puszczy – epilog w reżyserii Piotra Domalewskiego oraz pytania, które uruchamia ponowne spojrzenie na jedną z najbardziej utrwalonych w polskiej kulturze opowieści o Afryce.

・

Jak mówić dziś w Polsce o czarności i kolonializmie, skoro dominuje przekonanie, że jako społeczeństwo bez kolonialnej przeszłości pozostajemy poza tą historią? Jak teatr może sięgać po teksty czarnych autorek i autorów, mierząc się jednocześnie z brakiem czarnej reprezentacji na polskich scenach? Czy oznacza to, że istotna część współczesnej literatury pozostaje dla polskiego teatru praktycznie niedostępna? I gdzie przebiega granica między prawem do opowiadania cudzych historii a odpowiedzialnością za to, jak i przez kogo są one opowiadane?

・

Weekend postkolonialny jest częścią ścieżki programowej „Przestrzeń doświadczeń” Narodowego Starego Teatru, w której teatr wychodzi poza tradycyjny model spektaklu i staje się miejscem spotkania różnych praktyk, perspektyw i sposobów opowiadania o świecie. Dyskusja, teatr i taniec tworzą tu wspólną przestrzeń konfrontacji z tematami, które domagają się nie tylko rozmowy, ale także uważności na ciało, doświadczenie i punkt widzenia innych. „Nieobecni na afiszu” wpisują się w tę ideę, pytając również o to, czyje doświadczenia znajdują dziś miejsce na polskiej scenie, a czyje wciąż pozostają poza nią.

・

O tych kwestiach 21 listopada o godz. 16.00 w Strefie B rozmawiać będą Oliwia Bosomtwe, dziennikarka i autorka książki Jak biały człowiek. Opowieść o Polakach i innych, Dorota Kołodziejczyk, literaturoznawczyni, badaczka literatur i studiów postkolonialnych oraz kierowniczka Centrum Badań Postkolonialnych Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Anna Niedźwiedź, antropolożka kulturowa i badaczka współczesnej Afryki, prowadząca od lat badania terenowe w Ghanie. Rozmowę poprowadzi Dorota Semenowicz pełnomocniczka dyrekcji Narodowego Starego Teatru ds. współpracy międzynarodowej i rozwoju oraz kuratorka roku polsko-francuskiego w Cricotece „Gra z Kantorem”. Tego samego dnia o godz. 18.00 na Dużej Scenie pokazany zostanie spektakl Zamknij oczy Nel. W pustyni i w puszczy – epilog.

・

Drugiego dnia perspektywa przesunie się z literatury i języka teatru w stronę ciała, ruchu i osobistego doświadczenia. 22 listopada o godz. 18.00 na Nowej Scenie wystąpi francuska tancerka i choreografka Nach (Anne-Marie Van) ze spektaklem Nulle part est un endroit.

・

To autobiograficzny wykład performatywny i taneczne solo zarazem. Nach opowiada w nim o swoim spotkaniu z krumpem, a następnie o odkrywaniu kolejnych tradycji tanecznych, w których odnajdywała pokrewną energię i sposób myślenia o ciele. Nulle part est un endroit łączy intymną opowieść, wykład i taniec, pokazując, jak ciało może stać się jednocześnie archiwum osobistej historii i miejscem spotkania różnych tradycji.

Po spektaklu odbędzie się rozmowa z Nach, którą poprowadzi Dorota Semenowicz.


NACH

Anne-Marie Van, aka Nach (ur. 1987), jest francuską tancerką i choreografką pochodzenia senegalskiego, wietnamskiego i kabowerdeńskiego. Punktem wyjścia jej praktyki był krump, z czasem jednak artystka zaczęła konfrontować go z innymi tradycjami ruchowymi i artystycznymi.

Pierwszy solowy spektakl, „Cellule”, stworzyła w 2017 roku. Później powstały m.in. „Beloved Shadows” (2019), będący efektem pracy z mistrzami butoh w Japonii, wykłady taneczne „Nulle part est un endroit” (2020) i „Un endroit partout” (2023), spektakl „Elles disent” (2022) oraz „Partition de l’être inconnue n°1” (2025), zrealizowany z udziałem muzyków Ensemble Intercontemporain z Philharmonie de Paris.

W listopadzie 2026 roku Nach przebywa również na rezydencji artystycznej w krakowskiej Cricotece, gdzie prowadzi badania do nowego spektaklu „Black Dolls”, inspirowanego „Umarłą klasą” Tadeusza Kantora. Pokaz rezydencyjny z udziałem Nach i tancerki Mulunesh (Adélaïde Desseauve) odbędzie się 24 listopada o godz. 18.00 w Cricotece.

Pokaz „Nulle part est un endroit” organizowany jest we współpracy z Cricoteką i Instytutem Francuskim w Polsce.


PROGRAM

21 listopada, sobota
 16.00 | Strefa B
Dyskusja wokół spektaklu Zamknij oczy Nel… z udziałem m.in. Oliwii Bosomtwe, Doroty Kołodziejczyk i Anny Niedźwiedź

18.00 | Duża Scena
„Zamknij oczy Nel. «W pustyni i w puszczy» – epilog”
reż. Piotr Domalewski

22 listopada, niedziela
 18.00 | Nowa Scena
Nulle part est un endroit


Powiązane artykuły

Teatr a psychoanaliza

22 listopada zapraszamy na spektakl "Zamknij oczy Nel. W pustyni i w puszczy — epilog" oraz dyskusję z cyklu „Teatr a psychoanaliza”

16-11-2026

Czytaj więcej