Zespół aktorski

Aktorzy

Zygmunt Józefczak

Zygmunt Józefczak

Absolwent Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie /1969/.

1.07.1969 – 31.08.1971 – Teatr Ludowy, Kraków
1.09.1971 – Stary Teatr, Kraków

Wychowanek krakowskiej PWST i wieloletni pedagog tej uczelni, od lat niezmiennie w zespole Starego Teatru. Kwintesencja krakowskiej szkoły aktorstwa z jej precyzją słowa, głębią analizy, a jednocześnie odważny formalnie, otwarty na eksperyment, stale ewoluujący, wkraczający w awangardowe przestrzenie teatralnych poszukiwań. Jedną z pierwszych ról w Starym Teatrze była kreacja Anioła Stróża w „Dziadach” Swinarskiego. Artysta posiłkując się formą, charakteryzacją i kostiumem nasycił postać ekspresją, wyrazistością gestu, emocjonalnością „piękna i dobra”. Współpraca z Jerzym Jarockim, jak sam wspomina: „była trudna, ale niezwykle owocna, Jarocki ukształtował mnie jako aktora, dał pełną świadomość scenicznego istnienia i doprecyzował”. Krystian Lupa wydobył z aktorstwa Józefczaka elementy surrealnej przestrzeni. Dekonstrukcją Hamleta był dynamicznie zagrany Książę Filip w „Iwonie księżniczce Burgunda”. Z kolei zakręcony w swym „rozmemłaniu” Książe Padoval de Grifuellhes z „Bezimiennego dzieła”, miotany skrajnymi emocjami Józef z metafizycznych „Marzycieli”, przytłoczony diabelską destrukcją własnej osoby Żorż Bengalski z „Mistrza i Małgorzaty”, charakterystycznie pochylony Ostatni Papież prowadzący z tytułowym bohaterem „rozmowę o śmierci Boga” w „Zaratustrze” – to postaci nasycone bólem istnienia, na granicy szaleństwa. Rola tytułowa w przedstawieniu „Don Juan” w reżyserii Marka Fiedora, w którym aktor, ubrany został w „przetworzony” kostium Donalda Sutherlanda z „Casanovy” Felliniego, to rozprawienie się z mitem uwodziciela, żałosny „wieczny kochanek” zawieszony między operetkową figurą a smutkiem bezradności starzejącego się amanta. Jednym z najistotniejszych osiągnięć dojrzałego aktorstwa Józefczaka była postać Gonzala w przedstawieniu Mikołaja Grabowskiego „Tango Gombrowicz”. W roli tej poprzez środki formalne, mistrzowskie operowanie plastyką ciała, ładunek emocjonalny i groteskowy dystans – artysta nadał ton każdej minucie swojego istnienia scenicznego, osiągnął mistrzostwo indywidualne, a także harmonię w koegzystencji ze scenicznymi partnerami.

W spektaklach reżyserów młodszego pokolenia łączy „szaleństwo” formalne z precyzją warsztatu: wieloznaczne role w re-widującym sarmatyzm przedstawieniu Michała Zadary „Kupiec” – dosłownie przekraczającym granice teatru poprzez wyjście z budynku, prowadzenie dialogu na ulicy i w restauracji; współczesny Jenialkiewicz z „Wielkiego człowieka do małych interesów” oraz Pan M. w „Werterze” w reżyserii Michała Borczucha – dekonstruującym romantyczny mit. Postacie Zygmunta I Starego w „Poczcie Królów Polskich” oraz Aktor i Ozryk w „Hamlecie” stanowiły odważne zanurzenie się aktora w nowe przestrzenie teatru, proponowane przez jednego z najbardziej „wywrotowych, osobnych” inscenizatorów – Krzysztofa Garbaczewskiego. Rolą Seweryna Goszczyńskiego – w anarchicznej inscenizacji Janiczak i Rubina „Towiańczycy, królowie chmur” udowodnił, jak nowe środki ekspresji inspirują jego aktorstwo. Szybujący w oparach absurdu Król Wacław w inscenizacji Jana Klaty „Król Ubu”, a także prywatne i sceniczne wkomponowanie się w przestrzeń spektaklu-eksperymentu „Kwestia techniki” Michała Buszewicza to obraz artysty niejednoznacznego, otwartego, poszukującego. (eb)

Nagrody

1995 – Wyróżnienie „Polityki” w ogólnopolskim rankingu aktorów za najciekawsze role w sezonie – rola Plebana w przedstawieniu „Don Kichote” M. Cervantesa, reż. M. Fiedor

Odznaczenia

2005 – Srebrny Krzyż Zasługi nadany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
1981 – Srebrna Odznaka Miasta Krakowa za pracę społeczną dla miasta

W teatrze

W repertuarze

Pozostałe