Zbigniew W. Kaleta

Absolwent Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie /1996/.

1.09.1995 - 31.03.2000 -Stary Teatr, Kraków

1.02.2000 - 31.01.2001 - Teatr Rozmaitości, Warszawa

1.02.2001 - Stary Teatr, Kraków

Z wyjątkiem roku spędzonego w Teatrze Rozmaitości  („Magnetyzm serca” Jarzyny wg „Ślubów panieńskich” z jego udziałem był niesamowitym sukcesem), związany jest ze Starym Teatrem, gdzie zadebiutował jeszcze jako student PWST w „Gwałtu, co się dzieje” Fredry w reżyserii Anny Polony.
Obdarzony charyzmą aktor o ogromnej wrażliwości i skali środków wyrazu zagrał pamiętne role u Krystiana Lupy –  Mistrza w spektaklu „Mistrz i Małgorzata” wg Bułhakowa, Paula Morrisseya w „Factory 2” , a także Zaratustrę II w głośnej inscenizacji z 2005 roku:  „W znacznej mierze dźwiga ciężar środkowej części «Zaratustry» Lupy w Starym, kreując postać proroka z bólem rozpoznającego zrujnowany świat po śmierci Boga. Wierzy się w ten ból, w nadludzki wysiłek sprostania doświadczeniu; gdyby nie to, wątpliwa poetycka wartość Nietzscheańskich obrazów mogłaby być nie do zniesienia” – chwalił aktora Jacek Sieradzki w „Polityce”.  Wszechstronność jego emploi, oscylującego między brawurową groteską a niepokojąco mroczną ekspresją, wykorzystywali Tadeusz Bradecki („Operetka”, „Miarka za miarkę”), Paweł Miśkiewicz („Przedtem/Potem”, „Niewina”, „Mewa”) i  Mikołaj Grabowski („Opera mleczana”, „Pan Tadeusz”, „Tartuffe”). „Kaleta buduje postać fascynującą swym zdeprawowaniem, jego Tartuffe ma chłodną determinację w spojrzeniu, przenikliwość szaleńca i genetyczną – jak się wydaje – niezdolność do odczuwania wyrzutów sumienia” – pisała o tej niezwykłej roli Agnieszka Fryz-Więcek w „Didaskaliach”. – „To wręcz – sięgając po termin medyczny – osobowość psychopatyczna”.
Od „Trzech stygmatów Palmera Eldritcha” (2006) aktor stale współpracuje z Janem Klatą, grając m.in. przezabawnego Don Jacinto de Gouzdrala Gouzdreza w „Weselu hrabiego Orgaza” i nieszczęsnego Wiktora Haldina w „Tajnym agencie”. Role Jurko Bohuna i Azji w „Trylogii”, pełne groźnej, powściąganej emocjonalności, przyniosły mu nagrodę aktorską na festiwalu w Kaliszu w 2010. Wreszcie, w sezonie 2014/2015, Kaleta wcielił się w tytułowego Króla Ubu w prześmiewczym przedstawieniu, który następująco spuentował Jacek Cieślak: „Klata zwizualizował wszystko to, o czym Polacy pokątnie plotkują albo z czego szydzą. Efekt jest wybuchowy!”.
Otwarty na nowe wyzwania aktor doskonale odnalazł się jako Hektor/Jakub w „Akropolis” wg Wyspiańskiego w reż. Łukasza Twarkowskiego, tworząc intrygującą postać w świecie wykreowanym nowymi mediami. Marcelina Obarska (e-splot) pisała o zamykającej spektakl biblijnej scenie walki Jakuba z Aniołem: „Elementy realnej walki zostały zredukowane, by na tle spokojnej i melancholijnej melodii pianina wyeksponować niesamowicie zintensyfikowane niepokoje; drżący Jakub (Zbigniew Kaleta) zdaje się raczej walczyć ze sobą i miotać wewnątrz siebie. Walczyć nie z Aniołem, a wobec niego. Powtarzając zdanie «nie wiem, kim jesteś», staje się on znakiem naszego czasu, znakiem izolacji względem innego, dezorientacji, pytań o tożsamość”.

Pochwały przyniosła mu rola Soni w „Płatonowie” Bogomołowa: „ Znakomity aktor stanął na wysokości zadania i zagrał kobietę skrywającą przed mężem i światem tajemnicę miłości do pięknego mężczyzny z najbliższego towarzystwa. Kaleta gra zarówno smutek miłości pozbawionej szans na spełnienie, depresję, której nie może zaradzić czuły mąż, jak i «buzię w ciup», czyli skromność. Jest w tej roli znacząca przemiana. Kaleta wykorzystuje w niej prywatną, posthipisowską fryzurę. Na początku głaszcze spięte gumką włosy niepewnie. Z czasem jednak zapomina o męskiej brodzie i jako sceniczna Sofia pisze do Płatonowa list, żądający od kochanka ucieczki w nieznane oraz rozpoczęcia nowego życia. Otrzymujemy mocny sygnał, że to kobiety są bardziej zdecydowane od mężczyzn (…), chciałoby się powiedzieć, z męską godnością znoszą razy losu, nie przejmując się jego zmiennościami”  – analizował Jacek Cieślak („Teatr” 4/2016).

(afw, a.sz) 

Nagrody:
2010 – 50 Kaliskie Spotkania Teatralne – nagroda aktorska za role: Jurko Bohuna/ Azji w przedstawieniu „Trylogia” wg H. Sienkiewicza, reż. J. Klata
1998 – II Ogólnopolski Festiwal Komedii Talia' 98 – nagroda aktorska za rolę Łokcia w przedstawieniu „Miarka za miarkę” W. Shakespeare’a, reż. T. Bradecki.


W teatrze:
Król Ubu - UBU
Trylogia - JURKO BUHUN, AZJA
Wanda - ŁOPUCH / KSIĄDZ / DZIAD 2
Akropolis - Hektor, Jakub
Płatonow - Sofia, jego żona
Pijacy - EBRIACKI
Opera mleczana - TENOR


Akropolis – Hektor / Jakub
Biesy albo Mały Plutarch ... – Szatow
Car Mikołaj – Kosma
Czekając na Turka – Jedna z postaci w Chórze
Dziady – dwanaście improwizacji – Postać w Chórze
Factory 2 – Paul
Faust cz I – Archanioł Gabriel / Chłop, Altmayer / Postać w Chórze Czarowników
Gwałtu, co się dzieje! – Dyzma Bekiesz (PWST) / Filip Grzegotka (od 09.1994)
Król Ubu – Ubu
Mewa – Trigorin
Miarka za miarkę – Łokieć
Mistrz i Małgorzata – Mistrz
Niewina – Elisio
Opera mleczana – Tenor
Operetka – Jedna z postaci
Pan Tadeusz czyli Ostatni Zajazd na Litwie – Jankiel
Peer Gynt – Gość weselny / Fotograf / Dozorca w szpitalu
Piekarnia – Piekarz Meininger
Przedtem/Potem – Mężczyzna Ze Spinkami
Przyjaciele odchodzą. Zbigniew Herbert – Jedna z postaci
Płatonow
Romulus Wielki – Teodoryk
Sinobrody – nadzieja kobiet – Henryk Sinobrody
Tajny agent dawniej znany jako koprofagi czyli znienawidzeni ale niezbędni – Wiktor Haldin / Ossipon
Tartuffe – Tartuffe
Trylogia – Jurko Bohun, Azja
Trzy stygmaty Palmera Eldritcha – Richard Hnatt / Barney Mayerson (od sez. 2006/07)
Wanda – Łopuch / Ksiądz / Dziad 2
Wesele hrabiego Orgaza – Don Jacinto de Gouzdrala Gouzdrez
Wiśniowy sad – Trofimow / Gość
Wspólny pokój – Władysław Bednarczyk / Kazio Wermel
Zaratustra – Zaratustra II