Dorota Segda

Absolwentka Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie /1988/

1.07.1987 – Stary Teatr, Kraków

Wybitna aktorka, profesor i rektor krakowskiej PWST, zadebiutowała w Starym Teatrze jeszcze jako studentka szkoły. Pierwszą zapamiętaną przez widzów rolą była uwodzicielska i niewinna Albertynka w „Operetce” Tadeusza Bradeckiego. Zaraz potem zaangażował ją Andrzej Wajda: była Ofelią w „Hamlecie IV” (1989) i Panną Młodą w „Weselu” (1991) zagranym blisko 150 razy. Najwyższe zawodowe uznanie przyniosły jej role zagrane u Jerzego Jarockiego, jej mistrza sztuki aktorskiej – np. Mańki w „Ślubie” Gombrowicza (1991), spektaklu, który stał się jedną z legend Starego Teatru. Aktorka dwukrotnie zdobyła prestiżową nagrodę im. Zelwerowicza za role w spektaklach tego reżysera: Salomeę w „Śnie srebrnym Salomei” (1993) i Małgorzatę w „Fauście” (1997). „Salomea – Doroty Segdy należy do najpiękniejszych znanych mi ról kobiecych w romantycznym repertuarze. Segda potrafi łączyć dziewczęcą, abstrakcyjną prawie czystość i naiwność z dojrzałą biologicznie kobiecością. Bywa bezbronna – kiedy indziej silna. Jest w tej roli otwarta na wszystko, co otacza jej bohaterkę: polskość i ukraińskość, przeszłość i przyszłość, naturę i religię, sen i jawę, przeczucia i oddziaływanie zaświatów. Naprawdę bywa przez duchy natchniona” – pisał wybitny krytyk Andrzej Wanat. Także postać Małgorzaty okazała się prawdziwym aktorskim arcydziełem – krytycy i publiczność byli zgodni: oschły, przepełniony uczonymi wywodami i nieco nużący świat Fausta i Mefista ożywał, gdy na scenie zjawiała się Małgorzata. To ona była prawdziwą bohaterką przedstawienia. 

„Lubię wyobrażać sobie, że jestem aktorką Wyspiańskiego” – mówi Dorota Segda. Nic dziwnego więc, że kiedy Jerzy Grzegorzewski w 1997 roku objął dyrekcję Teatru Narodowego, obsadził ją w „Nocy listopadowej” (Księżna Joanna), „Sędziach” (Joas), „Weselu” (Rachela), wiedząc, że bez jej talentu (i Krzysztofa Globisza) nie zdoła zbudować wymarzonego „Domu Wyspiańskiego”.

Jednocześnie Dorota Segda bez trudu odnajduje się w przedstawieniach młodszego pokolenia reżyserów, grając m.in. demoniczną hrabiankę Geschwitz w „Lulu” Wedekinda (reż. M. Borczuch) czy zagadkową, zmysłową Siostrę (S) w „Do Damaszku” wg Strindberga (reż. J. Klata) czy tragiczną postać Lucy w „W środku słońca gromadzi się popiół” Pałygi (reż. W. Faruga). 

W swoim „Subiektywnym spisie aktorów teatralnych” Jacek Sieradzki przyznał jej „mistrzostwo”, argumentując: „nie pamiętam jej od dawna w tak zawziętej, złośliwej pasji, z jaką w «Nie-Boskiej komedii» kreśli postać Barbary Niechcic, pańci z manierami arystokratki kolekcjonującej rodowe srebra i z duszą egoistycznej, pazernej mieszczki. Nieprawdopodobnie śmiały gest Demirskiego i Strzępki wkładających do spektaklu (…) właśnie tę kompletnie nieoczekiwaną tu bohaterkę powieści Dąbrowskiej, okazał się celny w znacznej mierze właśnie dzięki jej pewności aktorskiej kreski, dzięki celności i jadowitości portretu”. 

Krakowianka z urodzenia i wychowania, od lat uczy w macierzystej szkole teatralnej adeptów sztuki aktorskiej, głównie wiersza, którego jest niezrównaną interpretatorką. Zagrała wiele wyrazistych postaci kobiecych na ekranie filmowym i telewizyjnym. 

(bg, afw)

Odznaczenia:

2015 – Srebrny Medal Gloria Artis – Zasłużony Kulturze

2005 – Brązowy Medal Gloria Artis – Zasłużony Kulturze

1996 – Zasłużony Działacz Kultury

Nagrody:

2015 – Nagroda im. S. Wyspiańskiego

2011 – Nagroda m. Krakowa

2007 – Nagroda Rektora PWST Kraków

2001 – XXVI Opolskie Konfrontacje Teatralne „Klasyka Polska" – wyróżnienie za rolę Laodamii w przedstawieniu „tryptyk Wyspiański”, reż. M. Fiedor

1998 – plebiscyt Kreacja’1997 – najlepsza kreacja żeńska – rola Małgorzaty w przedstawieniu „Faust cz. I.” J. W. Goethego, reż. J. Jarocki 

1998 – Złote Maski 

1997 – Nagroda im. A. Zelwerowicza za rolę Małgorzaty w przedstawieniu „Faust cz. I.” J. W. Goethego, reż. J. Jarocki

1994 – XIX Opolskie Konfrontacje Teatralne „Klasyka Polska” – nagroda aktorska za rolę Salomei w przedstawieniu „Sen srebrny Salomei” J. Słowackiego, reż. J. Jarocki

1993 – Nagroda im. A. Zelwerowicza za rolę Salomei w przedstawieniu „Sen srebrny Salomei” J. Słowackiego, reż. J. Jarocki

1990 – Stypendium z Funduszu A. Szyfmana przyznane przez Polski Ośrodek I.T.I.

1989 – XXIX Kaliskie Spotkania Teatralne – nagroda dla młodego aktora za rolę Cecylii Cardew w przedstawieniu „Bądźmy poważni na serio” O. Wilde, reż. K. A. Hayes

1989 – Nagroda im. S. Wyspiańskiego


W teatrze:
nie-boska komedia. WSZYSTKO POWIEM BOGU! - BARBARA NIECHCIC / PROZAC
Wanda - WANDA OFELIA KRÓLOWA GŁĘBINY
Do Damaszku - S (SIOSTRA)
Triumf woli - Kathrine Switzer / Dobry Wilk 1
Triumf woli (premiera) - Kathrine Switzer / Dobry Wilk 1
Do Damaszku - S (SIOSTRA)


Wracaj natychmiast Jimmy Dean, Jimmy Dean – Mona

Zemsta – Klara

Zbrodnia i kara – Sonia Marmieładow

Płatonow – Aleksandra /Sasza/ 

Przed sklepem jubilera – Monika

Operetka – Albertynka 

Bądźmy poważni na serio – Cecylia Cardew

Hamlet /IV/ – Ofelia

Turandot – Księżniczka Turandot 

Fantazy – Stella

Ślub – Mania

Wesele – Panna Młoda

Śmierć Iwana Iljicza – Córka 

Sen nocy letniej – Hermia

Tak zwana ludzkość w obłędzie – Księżna 

Sen srebrny Salomei – Salomea

Miłość na Krymie – Lily Karłowna Swietłowa 

Jak wam się podoba – Celia

Operetka – Jedna z postaci 

Grzebanie – Czesia / Erynia II / Anioł I / Siostra Anna/ 

Peer Gynt – Solwejga 

Faust – Małgorzata

tryptyk wyspiański – Adela / Fala / Laodamia

Polaroidy – Helen

Sto lat kabaretu... Krakowskie kabarety XX wieku – Jedna z postaci

Wyzwolenie – Hestia

Sinobrody – nadzieja kobiet – Krystyna

Przedtem/Potem – Zuzanna 

Lulu – Hrabianka Geschwitz

Król umiera, czyli ceremonie – Julia

Rzeczpospolita Babińska – Jedna z postaci

Chopin kontra Szopen – George Sand

Chłopcy – Siostra Maria

Wanda – Wanda / Ofelia / Królowa Głębiny

Do Damaszku – S (Siostra)

W środku słońca gromadzi się popiół – Lucy

nie-boska komedia. WSZYSTKO POWIEM BOGU! – Barbara Niechcic / Prozac