Beata Paluch

Absolwentka Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie /1984/.

1.09.1984 - Stary Teatr, Kraków

Po dyplomie w krakowskiej szkole aktorskiej weszła do zespołu Starego Teatru i pozostaje w nim niezmiennie do dziś. Utalentowana wokalnie artystka współpracuje również z „Piwnicą pod Baranami”, występuje z recitalami piosenek, na które składają się utwory wybitnych kompozytorów polskich i zagranicznych. 

Aktorka wielu odcieni, od subtelnego liryzmu po drapieżność, obdarzona wdziękiem i naturalną vis comica, o pięknym głosie i delikatnej niebanalnej urodzie. Stworzyła na rodzimej scenie kilkadziesiąt ról w bardzo zróżnicowanym repertuarze – od amantek, komediowych subretek przez postacie nasycone tragizmem po wielowarstwowo skomponowane role w przedstawieniach teatralnej awangardy. Współpracowała z Andrzejem Wajdą, Jerzym Jarockim, Jerzym Grzegorzewskim, Tadeuszem Bradeckim, Rudolfem Ziołą, Markiem Fiedorem. Jacek Sieradzki w swoim „Subiektywnym spisie aktorów” dając przy jej nazwisku notę „zwycięstwo” napisał: „w «Odprawie posłów greckich» wyreżyserowanej przez Michała Zadarę zagrała Helenę – casus belli wojny trojańskiej, postarzałą, przyszarzałą, zrezygnowaną, zawstydzoną, kucającą bezradnie na piętach. Skupiona, konsekwentna rola, zamknięta etiuda w tym niespojonym wspólną stylistyką przedstawieniu”. W kolejnej inscenizacji Zadary – „Fedrze” Racine’a –skonstruowała formalną, introwertycznie skupioną postać Ismeny. Natomiast grając postać G (Groupie) w inscenizacji Jana Klaty „Do Damaszku” – w duecie z Aldoną Grochal – udowodniła swój niebywały kunszt wokalny i mistrzowską dyscyplinę formy.

Znakomicie wypadła w roli Klauna w „Anatomii Tytusa. Fall of Rome” Müllera w reżyserii Wojtka Klemma, tak opisanej przez Joannę Wichowską: „Julia Kornacka, autorka (znakomitych) kostiumów ubrała Klauna w niezgrabną marynarkę i tandetne podróbki adidasów z fluorescencyjną podeszwą i dała mu do ręki charakterystyczną kraciastą torbę. Klaun jest więc sierotą po Stadionie Dziesięciolecia, Rumunem z dowcipów, Murzynem przefarbowanym na siwo. Obserwuje i komentuje, nie ingerując w akcję, czasami tylko służy za posłańca. Jego inteligentne, wisielcze poczucie humoru świadczy nie tylko o bystrości, ale też o tym, że – jak każdy wyrzucony poza społeczny nawias – nie ma nic do stracenia. Widzi za to rzeczy, na które wszyscy inni są ślepi. Zanim przebrał się w strój Rumuna ze Stadionu, paradował w pływackich goglach i płetwach. Niestosowne plaskanie tych jego głupich różowych płetw jest, jak się okaże, zapowiedzią końca imperium”. 

W nasyconym ironią, ekscentrycznym przedstawieniu Weroniki Szczawińskiej „Geniusz w golfie” kreuje postać o imieniu Metatesjofobka (Metatesjofobia to lęk przed zmianami). „«Wolałabym nie» – śpiewa Beata Paluch, wytwornie i malowniczo tarzając się po podłodze w szafirowej sukni. Czego wolałaby nie? Wolałaby nie słyszeć wydobytych z archiwum zdań o rolach, zdań, w których można rozpoznać fragmenty recenzji ze spektakli Swinarskiego? Wolałaby nie, bo dziś brzmią pusto i jakoś staroświecko, odsyłają do czegoś, czego już nie ma?” ­– pisała o tej roli Joanna Targoń. 

(eb)

W teatrze:
Geniusz w golfie - METATESJOFOBKA
Do Damaszku - G (GROUPIE)
Do Damaszku - G (GROUPIE)


Amfitrion – Charysa

Anatomia Tytusa Fall of Rome – Klaun

Bądźmy poważni na serio – Cecylia Cardew

Car Mikołaj – Fiokła

Damy i huzary – Józia / Zuzia *

Do Damaszku – G (Groupie)

Dumanowski Side A i B – Jedna z postaci

Don Juan – Karolka

Dziady - dwanaście improwizacji – Postać w Obrzędzie / Anioł

Faust cz. I – Postać w Chórze świętych kobiet / Mieszczka / Postać w Chórze Czarownic

Fedra – Ismena

Gdy rozum nie śpi – Jedna z postaci

Geniusz w golfie – Metatesjofobka

Gimpel głupek – Jedna z postaci

Kobieta z wydm – Kobieta

Kordian – Matka *

Korowód – Pokojówka

Makbet – Wiedźma

Mąż – Dziewica

Mąż i żona – Justysia

Miarka za miarkę – Panienka / Mniszka / Mariana (od01.2003)

Miłość na Krymie – Tatiana Jakowlewna Borodina

Nie-boska komedia – Chłopka

Odprawa posłów greckich – Helena 

Piekarnia – Pani Januszkowa

Rękopis znaleziony w Saragossie – Zibelda / Zitta / Marika / Córka Salomona / Pani Hernangomez 

Republika marzeń – Paulina

Sen nocy letniej – Pajęczynka / Helena /od 10.1994/

Sen srebrny Salomei – Szlachcianka II / Ukrainka II

Ślub – Dama IV

Śmierć Iwana Iljicza – Dziewczę na balu

Słomkowy kapelusz – Pokojówka Baronowej 

tryptyk wyspiański – Hipodamia / Nuda

Wielebni – Mrs. Ami Wilkinson

Wiosna Narodów w Cichym Zakątku – Malwina

Zatrute pióro – Juliette Smith